Opening nieuw museum

Nationaal Monument Kamp Amersfoort

19-04-2021

Op 19 april is het nieuwe museum van Nationaal Monument Kamp Amersfoort (NMKA) in gebruik genomen. In dit straf- en doorgangskamp zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog ongeveer 47.000 gevangenen voor korte of langere tijd achter prikkeldraad gezet. De verhalen werden steeds door gidsen doorgegeven. Nu maken de architectuur en de tentoonstellingen duidelijk wat voor een plek Kamp Amersfoort was.

Het ontwerpteam, bestaande uit architect Jacques Prins (Inbo), landschapsarchitect Cor Geluk (Juurlink+Geluk), Erik Bär (Tinker imagineers), maakte samen met Willemien Meershoek (directeur NMKA) met het heringerichte gebied en het nieuwe museum de geschiedenis voelbaar: de beklemming, het onrecht en de angst. 

De architectuur en het materiaalgebruik verbeelden de sfeer van destijds door het inpassen van verschillende originele elementen. Dit wordt versterkt door de gang vanuit het licht naar het donker en tenslotte weer naar het licht. Het werk vanuit de verschillende ontwerpdisciplines is nauw verweven en geeft een betekenis aan deze plek op een wijze die we (nog) niet vaak zien. 

Een centraal ontwerpthema is reflectie: reflectie op de geschiedenis en op de eigen rol in actuele dilemma’s. Dit komt onder meer tot uiting in de architectuur van het nieuwe bovengrondse paviljoen en in het interieur. 

De ontworpen route voert vanaf de recent verworven originele poort over de binnenplaats, die is omgeven door een stalen lamellenhek. Het pad voert verder langs een maquette van het kamp, langs voetafdrukken die het appèl verbeelden naar het entreepaviljoen van het museum. 

In het ondergrondse museum krijgen de personen uit het kamp een gezicht. De tentoonstelling legt ook de relatie naar onrecht vandaag de dag, bijvoorbeeld met een programma dat bezoekers confronteert met ongemakkelijke dilemma’s. Willemien Meershoek: “Dit programma, goed of fout genaamd, behandelt door middel van Virtual Reality actuele thema’s die in de context van het museum een speciale betekenis krijgen.” 

De uitgang van het museum biedt een verrassend zicht op de tegenoverliggende schietbaan en het monument De Stenen Man. Bezoekers kunnen via het museumcafé naar het bosrijke buitengebied en de schietbaan wandelen of de restanten van een lijkenhuisje te bekijken. 

Jacques Prins: “De nieuwe gedenkplaats heeft een terughoudende architectuur. Die blijft net zolang actueel als het bestaande gebouw. Het is met recht een integraal ontwerp: de initiatiefnemers, het bestuur en personeelsleden, de tentoonstellingsontwerpers, de landschapsarchitect en de procesbegeleiders, iedereen had aanwijsbaar invloed op deze memorabele plek.” 

Inbo ontwierp ook het bestaande paviljoen uit 2005, dat nu in gebruik is genomen als museumcafé. 

Het museum wordt opengesteld voor publiek zodra de versoepelingen van de coronamaatregelen het toelaten.
(foto header: Mike Bink en teaser Ossip van Duivenbode)

- Project Kamp Amersfoort 'Plaats van herinnering'
- Presentatie Kamp Amersfoort

Meer informatie: Jacques Prins